Blog · pieniądze na zwolnieniu
Ile wynosi wynagrodzenie na L4 - wyliczenia krok po kroku
Odpowiedź "80 procent" wystarcza tylko do rozmowy w kuchni, bo procent liczy się nie od pensji z umowy, lecz od podstawy wymiaru wyliczonej z dwunastu miesięcy i pomniejszonej o składki. Różnica między jedną a drugą liczbą potrafi wynieść kilkaset złotych miesięcznie. Poniżej rozpisujemy cały rachunek na cztery kroki i pokazujemy go na konkretnych kwotach.
Konsultacja lekarska kosztuje 99,00 zł. O wystawieniu zwolnienia decyduje lekarz po ocenie wywiadu i może odmówić. Wysokość świadczenia ustala płatnik składek, nie serwis.
Najważniejsze w skrócie
Kwota za jeden dzień choroby to podstawa wymiaru podzielona przez 30 i pomnożona przez stawkę procentową, a podstawa wymiaru to średnie miesięczne wynagrodzenie z dwunastu miesięcy poprzedzających miesiąc zachorowania, pomniejszone o 13,71 procent składek finansowanych przez pracownika.
Dzielnik 30 jest stały i nie zależy od tego, ile dni ma dany miesiąc. W lutym i w lipcu dzień choroby kosztuje tyle samo. Świadczenie przysługuje za każdy dzień orzeczonej niezdolności do pracy, łącznie z weekendami i świętami, także wtedy, gdy i tak byłby to Twój dzień wolny.
- 13,71%odliczenie od podstawysuma składek emerytalnej, rentowej i chorobowej finansowanych przez pracownika. O tyle pomniejsza się przeciętne wynagrodzenie przed dalszym liczeniem.
- 12 miesięcyokres do średniejtyle miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc powstania niezdolności bierze się do podstawy. Przy krótszym stażu liczy się pełne przepracowane miesiące.
- : 30stały dzielnikpodstawę miesięczną zawsze dzieli się przez 30, niezależnie od liczby dni w miesiącu choroby.
- 80%stawka podstawowatyle wynosi zwykle wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy. Wyższa stawka dotyczy sytuacji wymienionych w ustawie.
- 33 dnigranica płatnikatyle dni choroby w roku kalendarzowym finansuje pracodawca. Po 50. roku życia 14 dni, dalej wypłaca ZUS.
- 6 miesięcytermin na roszczenietyle czasu ma się na wystąpienie o zasiłek, licząc od ostatniego dnia okresu, za który świadczenie przysługuje.
Krok 1: ustal podstawę wymiaru, bo to z niej liczy się procent
Podstawa wymiaru to przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za dwanaście miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy, pomniejszone o 13,71 procent.
Ten jeden krok odpowiada za większość rozczarowań przy pierwszej wypłacie na chorobowym. Ludzie liczą 80 procent od kwoty z umowy, a rachunek startuje od średniej z całego roku po odjęciu składek. Jeżeli w tym roku miałeś podwyżkę, urlop bezpłatny albo mniej nadgodzin niż zwykle, średnia wyjdzie niżej niż bieżąca pensja.
Jeżeli pracujesz krócej niż rok, bierze się pełne miesiące kalendarzowe przepracowane od zatrudnienia. Miesiąc, w którym zacząłeś pracę w połowie, zwykle odpada z liczenia. Osoba zatrudniona 15 marca i chorująca w czerwcu ma więc podstawę z kwietnia i maja, a nie z trzech miesięcy.
Do podstawy wchodzą te składniki, od których odprowadzono składkę chorobową i których pracodawca nie wypłaca za czas choroby. Premia miesięczna zwykle wchodzi w całości, kwartalna w jednej czwartej, roczna w jednej dwunastej. Nadgodziny się liczą. Dodatek wypłacany również za dni zwolnienia do podstawy nie wchodzi, bo trafiłby do Ciebie dwukrotnie.
Dla pełnego etatu obowiązuje dolna granica: podstawa nie może być niższa niż minimalne wynagrodzenie po pomniejszeniu o 13,71 procent. Górnej granicy przy chorobowym nie ma. Nowej podstawy nie ustala się, jeśli przerwa między okresami pobierania świadczeń była krótsza niż miesiąc kalendarzowy, dlatego przy nawracającej chorobie kwota z drugiego zwolnienia bywa identyczna jak z pierwszego mimo podwyżki w międzyczasie.
Krok 2: sprawdź, czy w Twojej sytuacji jest 80 czy 100 procent
Domyślna stawka to 80 procent podstawy wymiaru, a 100 procent przysługuje w sytuacjach wprost wymienionych w przepisach, przede wszystkim przy niezdolności przypadającej w okresie ciąży oraz przy wypadku w drodze do pracy lub z pracy.
Pełna stawka obejmuje też niezdolność wynikającą z poddania się badaniom dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów oraz z zabiegu ich pobrania. Osobną podstawę ma wypadek przy pracy i choroba zawodowa: świadczenie idzie wtedy z ubezpieczenia wypadkowego, także w wysokości 100 procent podstawy wymiaru, i od pierwszego dnia płaci je ZUS. Poza tymi przypadkami obowiązuje 80 procent, chyba że układ zbiorowy albo regulamin wynagradzania u Twojego pracodawcy przewiduje więcej. Taki zapis zdarza się w większych firmach i działa wyłącznie na korzyść pracownika.
Obniżona stawka za okres pobytu w szpitalu, o której nadal krąży sporo opowieści, została zniesiona z początkiem 2022 roku. Dni hospitalizacji rozlicza się dziś tak samo jak pozostałe dni niezdolności. Rozbieramy to razem z innymi zasłyszanymi zasadami w tekście 7 mitów o zwolnieniach lekarskich.
Ciąża zmienia dwie rzeczy naraz: stawkę na 100 procent i długość okresu zasiłkowego, który rośnie ze 182 do 270 dni. Żeby świadczenie zostało policzone po wyższej stawce, informacja o ciąży musi wynikać z dokumentacji, a nie z rozmowy w kadrach. Zasady zebraliśmy osobno na stronie o zwolnieniu w ciąży w dziale zwolnienia lekarskie i L4.
Chorujesz dziś, a dokumentu wciąż nie ma
Rachunek ma sens dopiero wtedy, gdy dni niezdolności są objęte zaświadczeniem, bo za dni bez dokumentu nie przysługuje ani wynagrodzenie chorobowe, ani zasiłek.
Zwolnienie sięga wstecz najwyżej o trzy dni względem badania. Każdy dzień zwłoki to realna kwota, którą właśnie policzyłeś powyżej, przemnożona przez utracone dni. Przy typowej infekcji lekarz może ocenić wniosek zdalnie i wystawić e-ZLA, które trafia do ZUS i na profil płatnika składek bez Twojego udziału.
Formularz pyta o oś czasu objawów, rodzaj wykonywanej pracy, numer PESEL oraz NIP pracodawcy. Przebieg całej ścieżki opisaliśmy na stronie jak to działa.
Kiedy nie wypełniaj formularza, tylko dzwoń pod 112
- ból w klatce piersiowej, gniotący, promieniujący do ramienia, żuchwy albo pleców
- duszność w spoczynku, sinienie ust, oddech, którego nie da się opanować
- opadnięcie kącika ust, osłabienie ręki lub nogi po jednej stronie, bełkotliwa mowa
- utrata przytomności, drgawki, silny uraz głowy, splątanie
- nagły bardzo silny ból brzucha, wymioty z krwią, smoliste stolce
- gorączka ze sztywnością karku albo wysypka, która nie blednie pod naciskiem szkła
- myśli o odebraniu sobie życia
Numer alarmowy: 112. Wieczorem, w nocy i w święta pomoc doraźną zapewnia nocna i świąteczna opieka zdrowotna. W kryzysie psychicznym działa całodobowy telefon 116 123.
Krok 3: policz stawkę dzienną i pomnóż przez dni niezdolności
Podstawę wymiaru dzieli się przez 30, otrzymując kwotę za jeden dzień przy stawce 100 procent, a następnie mnoży przez 80 procent, jeśli nie zachodzi żadna z sytuacji uprawniających do pełnej stawki.
Przykład na okrągłych liczbach. Pracownik zarabia 6 000,00 zł brutto miesięcznie, bez premii i nadgodzin, i choruje przez siedem dni. Cały rachunek mieści się w sześciu wierszach.
| Etap rachunku | Kwota | Skąd się bierze |
|---|---|---|
| Przeciętne wynagrodzenie | 6 000,00 zł | średnia z 12 miesięcy, tu stała pensja |
| Składki pracownika | 822,60 zł | 13,71% z 6 000,00 zł |
| Podstawa wymiaru | 5 177,40 zł | 6 000,00 zł minus 822,60 zł |
| Kwota za dzień, stawka 100% | 172,58 zł | 5 177,40 zł podzielone przez 30 |
| Kwota za dzień, stawka 80% | 138,06 zł | 172,58 zł razy 80% |
| Siedem dni po 80% | 966,42 zł | 138,06 zł razy 7 dni |
| Siedem dni po 100% | 1 208,06 zł | 172,58 zł razy 7 dni |
Kwoty w tabeli są brutto. Od świadczenia odchodzi jeszcze zaliczka na podatek dochodowy, a przy wynagrodzeniu chorobowym również składka zdrowotna, więc na konto trafia mniej. Ten sam rachunek dla swojej podstawy przeprowadzisz w kalkulatorze wynagrodzenia na L4, gdzie wystarczy podać kwotę i liczbę dni.
Zwróć uwagę na dzielnik. Przy pensji 6 000,00 zł dzień choroby w lutym i dzień choroby w sierpniu wyceniane są identycznie, chociaż miesiące mają inną liczbę dni roboczych. Dlatego zwolnienie obejmujące weekend nie jest stratą: za sobotę i niedzielę świadczenie też przysługuje.
Krok 4: sprawdź, kto płaci za które dni
Za pierwsze 33 dni niezdolności do pracy w roku kalendarzowym płaci pracodawca w formie wynagrodzenia chorobowego, a od kolejnego dnia świadczenie finansuje ZUS jako zasiłek chorobowy; u osób po 50. roku życia granica wynosi 14 dni.
Limit dotyczy roku kalendarzowego, nie pojedynczej choroby. Sumują się do niego wszystkie dni zwolnień w danym roku, także krótkie, dwudniowe. Skrócona granica 14 dni obowiązuje od roku następującego po roku, w którym ubezpieczony ukończył 50 lat, więc rok pięćdziesiątych urodzin rozlicza się jeszcze na starych zasadach.
Zmiana pracodawcy w trakcie roku nie zeruje licznika. Nowy pracodawca dolicza dni wykorzystane u poprzedniego, a informację bierze ze świadectwa pracy. Jeżeli w styczniu i lutym wykorzystałeś 20 dni w poprzedniej firmie, w nowej zostaje 13 dni na wynagrodzenie chorobowe, a nie pełne 33.
Zmiana płatnika nie zmienia natomiast stawki ani sposobu liczenia. Zmienia to, kto przelewa pieniądze i kiedy. Pracodawca wypłaca w standardowym terminie wypłaty, ZUS ma na to 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności potrzebnej do przyznania świadczenia. W praktyce właśnie ten moment przełamania limitu bywa powodem opóźnienia, bo wymaga przekazania do ZUS zaświadczenia płatnika składek.
Osoby zatrudnione poza umową o pracę mają inny układ: wynagrodzenie chorobowe z Kodeksu pracy im nie przysługuje, a zasiłek idzie z ZUS od pierwszego dnia niezdolności. Warunki i pułapki tego wariantu rozpisaliśmy w tekście zwolnienie lekarskie a umowa zlecenie i B2B.
Praktyczne wnioski
Największą różnicę w kwocie robią trzy rzeczy: skład podstawy wymiaru, stawka procentowa i to, czy wszystkie dni choroby są objęte dokumentem.
- Sprawdź swoją podstawę, nie pensję z umowyPoproś kadry o informację, z jakich składników została policzona. Pominięta premia kwartalna to realna różnica na wypłacie.
- Nie zwlekaj z dokumentemTrzy dni wstecz to cała rezerwa. Przy stawce z przykładu każdy przepadający dzień to około 138 zł brutto.
- Policz dni już wykorzystane w tym rokuPo przekroczeniu 33 albo 14 dni płatnikiem staje się ZUS, co zwykle oznacza dłuższe oczekiwanie na przelew.
- Zgłoś okoliczności podnoszące stawkęCiąża i wypadek w drodze do pracy albo z pracy przesuwają świadczenie na 100 procent, ale muszą wynikać z dokumentacji.
- Pilnuj ciągłości datJeden dzień przerwy między zwolnieniami bywa czytany jako powrót do pracy i komplikuje rozliczenie.
- Nie przekraczaj terminu na roszczenieWniosek o zasiłek złożony po sześciu miesiącach od ostatniego dnia okresu zwykle kończy się odmową wypłaty.
Co dalej: powiązane materiały
Jeśli rachunek już się zgadza, dalej przydają się dwie rzeczy: limity dni w roku oraz formalna strona dokumentów, które dostajesz przy dłuższym leczeniu.
Pytania, które dostajemy najczęściej
Dlaczego na koncie widzę mniej, niż wyszło mi z rachunku?
Rachunek z tego tekstu daje kwotę brutto świadczenia. Od niej odchodzi jeszcze zaliczka na podatek dochodowy, a przy wynagrodzeniu chorobowym także składka zdrowotna. Drugi powód to podstawa wymiaru: liczy się ją z ostatnich dwunastu miesięcy, więc jeśli pół roku temu miałeś niższą pensję albo mniej nadgodzin, średnia wychodzi poniżej bieżącej wypłaty. Trzeci powód to dni: świadczenie liczy się za każdy dzień okresu niezdolności, także za soboty i niedziele, ale za dni przepracowane w miesiącu dostajesz zwykłe wynagrodzenie.
Czy premie i nadgodziny wchodzą do podstawy?
Wchodzą te składniki, od których odprowadzono składkę chorobową i których pracodawca nie wypłaca za okres choroby. Nadgodziny zwykle się liczą, premia miesięczna też. Premię kwartalną dolicza się w jednej czwartej, roczną w jednej dwunastej. Składnik, który przysługuje mimo choroby, na przykład dodatek wypłacany na podstawie regulaminu również za dni zwolnienia, do podstawy nie wchodzi, bo inaczej dostałbyś go dwa razy.
Kiedy pracodawca przestaje płacić i wchodzi ZUS?
Po wyczerpaniu 33 dni niezdolności do pracy w roku kalendarzowym, a u osób, które ukończyły 50 lat, po 14 dniach, licząc od roku następującego po roku ukończenia tego wieku. Limit dotyczy roku, nie pojedynczej choroby, i sumuje wszystkie zwolnienia w tym roku. Od kolejnego dnia świadczenie wypłaca ZUS jako zasiłek chorobowy, przy czym u części pracodawców nadal robi to dział kadr, który później rozlicza kwotę ze składkami.
Czy przy krótkiej przerwie między zwolnieniami podstawę liczy się od nowa?
Nie, jeżeli przerwa między okresami pobierania świadczeń była krótsza niż miesiąc kalendarzowy. Wtedy obowiązuje ta sama podstawa wymiaru co poprzednio, nawet gdy w międzyczasie zmieniła się pensja. Podstawę ustala się na nowo dopiero po dłuższej przerwie albo po zmianie wymiaru czasu pracy, na przykład przy przejściu z pełnego etatu na pół etatu.
Konsultacja lekarska online
Masz objawy dziś, nie czekaj z dokumentem do poniedziałku
Opisz przebieg choroby i rodzaj wykonywanej pracy, a lekarz oceni wniosek i zdecyduje o wystawieniu e-ZLA. Dokument trafia do ZUS i na profil płatnika składek elektronicznie, więc niczego nie drukujesz i nie zanosisz do kadr.
Płatność BLIK, karta lub Link. Przedmiotem usługi jest konsultacja lekarska, a nie z góry przyrzeczony dokument.Autor, recenzja medyczna i źródła
- Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, art. 92
- ZUS: zasiłek chorobowy, wysokość świadczenia i okres zasiłkowy
- ZUS: podstawa wymiaru składek i świadczeń
- ZUS: wystawianie zaświadczeń lekarskich e-ZLA
- pacjent.gov.pl: Internetowe Konto Pacjenta
Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej ani porady księgowej. Wyliczenia są uproszczonym przykładem, a wiążącą kwotę ustala płatnik składek na podstawie Twojej dokumentacji płacowej. O wystawieniu zwolnienia decyduje lekarz na podstawie indywidualnej oceny i może odmówić. Przepisy dotyczące świadczeń bywają nowelizowane, dlatego przy sprawach spornych sprawdź aktualny stan na stronach ZUS. W stanie nagłego zagrożenia życia dzwoń pod numer 112.